In de mode koop je in voor een seizoen dat nog niet begonnen is. Je bestelt nu wat over een paar maanden in je winkel moet hangen, op basis van stalen, foto's of een showroombezoek. Dat heet een pre-order, of een voorinkoop. Voor een modegroothandel is het de manier om te weten hoeveel hij moet laten maken. Voor jou is het een belofte die je nu doet en pas later ziet terugkomen.
Een pre-order bij een modegroothandel is geen gewone bestelling met een latere datum. Er gelden andere afspraken, en die bepalen of je straks blij bent met wat er binnenkomt. Dit stuk gaat over wat je vastlegt, wat open blijft en waar je achteraf het vaakst spijt van hebt.
Wat een pre-order precies is
Bij een gewone bestelling koop je wat er op voorraad ligt. Bij een pre-order koop je iets wat nog gemaakt of nog ingekocht moet worden. De groothandel verzamelt de orders van zijn klanten, bestelt op basis daarvan bij de fabrikant en levert in een afgesproken periode.
Dat heeft voordelen. Je hebt de hele collectie om uit te kiezen, ook de modellen die na de pre-order niet meer bijbesteld worden. En je weet vroeg wat je krijgt, zodat je je winkel en je budget erop kunt inrichten.
Het nadeel is net zo duidelijk: je legt je vast op aantallen, maten en kleuren voordat je weet hoe het seizoen loopt. Een warme herfst of een kleur die toch niet aanslaat, zie je pas als de kleding al onderweg is.
Wat je bij een pre-order vastlegt
Een goede pre-order bevestiging is een lijst waar je later op terug kunt vallen. Zorg dat deze punten erin staan, zwart op wit.
- Per model de aantallen, de maatverdeling en de kleuren. Niet alleen het totaal, want een verkeerde maatverdeling is de meest gemaakte fout bij voorinkoop.
- De leverperiode. Bij mode wordt vaak een venster afgesproken in plaats van een vaste dag. Vraag wat er gebeurt als een deel binnen dat venster komt en een ander deel niet.
- Of er een aanbetaling is, hoe hoog en wanneer de rest betaald wordt.
- Wat er gebeurt als een model niet gemaakt wordt of maar voor een deel geleverd. Krijg je een vervanger aangeboden, of vervalt die regel?
- Of je na de leverperiode nog kunt annuleren als de goederen te laat zijn.
Dat lijkt veel voor een bestelling die je met een paar klikken of in een showroom doet. Maar het zijn precies de punten waar een gesprek over gaat als er iets misloopt. Liever nu een vraag dan straks een discussie.
Wat open blijft: nabestellen
Niet alles hoef je in de pre-order te doen. Veel modegroothandels hebben naast de seizoenscollectie een vaste lijn die het hele jaar leverbaar is: basisshirts, vaste broekmodellen, sokken. Die bestel je bij wanneer het nodig is.
Vraag bij je pre-order dus ook: welke modellen kan ik later nog bijbestellen, en welke niet? Het antwoord bepaalt hoe je je budget verdeelt. Waar nabestellen kan, hoef je in de pre-order niet de volle hoeveelheid te nemen. Waar het niet kan, is de pre-order je enige kans.
Een vuistregel die veel winkeliers gebruiken: leg in de pre-order het deel vast waar je zeker van bent, en houd een deel van je budget vrij voor nabestellingen en voor partijen die tijdens het seizoen voorbijkomen. Hoe groot dat deel is, hangt van je winkel af. Een boetiek met een vaste klantenkring kan meer vooruit vastleggen dan een winkel die op impulsaankopen draait.
De maatverdeling kleding per model kiezen
De maatverdeling kleding is het deel van de pre-order waar de meeste winkels achteraf iets aan zouden veranderen. Je bestelt een model in vijf maten en na een paar weken hangen er alleen nog de kleinste en de grootste.
Begin bij je eigen verkoop. Kijk per productgroep welke maten vorig seizoen als eerste op waren en welke je moest afprijzen. Een broek valt vaak anders dan een trui, en een getailleerd model anders dan een ruim model. Gebruik dus niet een vaste verdeling voor alles.
Vraag de groothandel ook hoe het model valt. Valt het klein, dan schuift je verdeling een maat op. Een groothandel die het model al aan andere winkels leverde, kan je vaak zeggen welke maten daar het best liepen.
Bij een nieuw model neem je de middelste maten iets ruimer en de buitenste maten krap. Zo houd je de kans klein dat er aan het eind van het seizoen een rek met randmaten overblijft.
Wanneer het binnenkomt, en wat je dan controleert
Komt de pre-order binnen, neem dan de bevestiging erbij en loop de levering na voordat je gaat uitpakken en ophangen.
- Klopt het aantal per model, per maat en per kleur met wat je bestelde?
- Is er iets vervangen door een ander model of een andere kleur, en heb je daarmee ingestemd?
- Valt de levering binnen het afgesproken venster?
Meld verschillen meteen, met de bevestiging erbij. Hoe sneller je het meldt, hoe makkelijker het voor de leverancier is om te zien wat er misging.
Een kledingcollectie inkopen in delen
Een kledingcollectie inkopen hoeft niet in een keer. Veel winkeliers splitsen de collectie in drie delen en geven elk deel een eigen plek in de pre-order.
Het eerste deel zijn de modellen die je elk seizoen verkoopt, in de kleuren die altijd lopen. Daar ken je de aantallen en de maten van. Die leg je in de pre-order vast, want daar ben je het zekerst van.
Het tweede deel zijn de modellen die nieuw zijn in de collectie maar passen bij wat je klanten kopen. Neem daar kleinere aantallen van en een smallere maatverdeling. Zo zie je in de eerste weken of ze aanslaan, zonder dat een rek vol blijft hangen.
Het derde deel is je proef: een of twee modellen die anders zijn dan je gewend bent. Een opvallende kleur, een nieuw silhouet, een materiaal dat je nog niet voerde. Daar neem je er maar een paar van. Lopen ze, dan weet je het volgende seizoen meer. Lopen ze niet, dan kost het je weinig.
Schrijf per deel op wat je bestelde en wat er verkocht is. Na twee seizoenen heb je een verdeling die bij je winkel past, en wordt de pre-order minder een gok.
Pre-order annuleren of aanpassen: wat er meestal kan
Een pre-order annuleren is lastig zodra de groothandel zelf heeft besteld bij de fabrikant. Vraag daarom vooraf tot welke datum je nog kunt wijzigen, bijvoorbeeld een maat of een kleur, en tot wanneer je een regel helemaal kunt schrappen. Zet die datum in de bevestiging. Vraag ook wat er gebeurt met een aanbetaling als een model niet gemaakt wordt. Wie dat vooraf weet, kan in de weken na de showroom nog bijsturen zonder discussie achteraf.
De eerste pre-order bij een nieuwe modegroothandel
Bij een leverancier waar je nog nooit hebt besteld, is een pre-order een grote eerste stap. Je betaalt misschien al vooruit en ziet de kleding pas maanden later. Begin daarom bescheiden: een kleinere eerste order, een paar modellen, en kijk hoe de levering en de communicatie verlopen. Bevalt het, dan doe je het volgende seizoen meer.
Kandidaten vind je op de kaart onder mode en kleding, met een filter op plaats of afstand als je de showroom wilt kunnen bezoeken. Voorwaarden voor een voorinkoop staan zelden op een profiel; die horen in je eerste bericht. Dat bericht komt bij de groothandel zelf binnen, er zit niemand tussen. Vertel erbij wat voor winkel je hebt, voor welk seizoen je inkoopt en dat je naar de voorwaarden van een pre-order vraagt. Dan krijg je een antwoord dat over jouw situatie gaat.
Een pre-order is een afspraak over iets wat er nog niet is. Hoe beter je die afspraak opschrijft, hoe minder het seizoen je verrast. Klaar om rechtstreeks bij de groothandel in te kopen?


